[recensie] Autobiografie van een Yogi, boek van Paramahansa Yogananda

Autobiografie van een yogi (Amazon-link) is een boek geschreven door Paramahansa Yogananda, een Indiase spirituele meester, waarin hij zijn eigen levensloop en zijn reis naar spirituele verlichting vertelt. Het boek, waaraan meer dan 10 jaar werd geschreven en dat voor het eerst in 1946 werd gepubliceerd, werd al snel een bestseller en inspireerde wereldwijd veel mensen.

Ik hoorde voor het eerst over dit boek in de biografie van Steve Jobs, geschreven door Walter Isaacson : “[Steve Jobs] las het als tiener, las het opnieuw in India en heeft het sindsdien elk jaar herlezen.” Mensen die naar de begrafenis van Steve Jobs kwamen, kregen een exemplaar van dit boek. Dat prikte mijn nieuwsgierigheid: waarom was Steve Jobs zo aangetrokken tot dit boek? Waarom bleef hij een eikel, zelfs na het herhaaldelijk lezen van zo’n spiritueel boek?

Ik begon met lezen op een dag in mei (2023) en het kostte me weinig tijd om de 700 pagina’s uit te lezen, zo boeiend was het boek.

In dit boek deelt Paramahansa Yogananda zijn persoonlijke verhaal, van zijn jeugd in India tot zijn spirituele zoektocht, inclusief zijn ontmoetingen met vele heiligen en wijzen. Hij beschrijft zijn zoektocht naar waarheid en zelfrealisatie door middel van yogische en meditatieve praktijken, evenals zijn mystieke ervaringen en spirituele verwezenlijkingen.

Het boek vertelt ook over het leven van andere spirituele meesters van Kriya Yoga, zoals Sri Yukteswar Giri (zijn meester), Lahiri Mahasaya (de meester van zijn meester) en Mahavatar Babaji (de meester van de meester van zijn meester). Yogananda vertelt ook over paranormale verschijnselen waarvan hij getuige was: een man die elke geur kan produceren, een ander die op twee plaatsen tegelijk kan verschijnen, een yogi die geen voedsel nodig heeft om te leven, zijn meester die gedachten kan lezen, enz.

Deze mystieke verschijnselen zijn talrijk en worden vanaf het begin van het boek verteld, wat zeer wetenschappelijke lezers kan afschrikken om verder te lezen. Deze vele verschijnselen dienen echter alleen maar om te bevestigen dat we meer zijn dan dit materiële lichaam.
Het doel is niet om magische krachten te hebben (het maakt niet uit of we van alles kunnen manifesteren in deze fysieke wereld), deze mensen met magische krachten zijn er alleen om ons te zeggen: “Kijk! Je weet niet alles. De Werkelijkheid is nog onbekend voor jullie.”

Het boek is herlezen en gecorrigeerd door een discipel van Yogananda, Tara Mata, een zeer intelligente vrouw, die het boek (1) zijn aangename niet-lineaire structuur heeft gegeven (2) mystieke ervaringen die crescendo gaan; waardoor lezers eerst een beetje magie accepteren, dan de goddelijke aard van Babaji, tot aan het einde van het boek waar de terugkeer van Sri Yukteswar Giri, na zijn dood, als een vanzelfsprekendheid, een verwachte gebeurtenis komt. De beschrijving van Sri Yukteswar Giri over andere astrale & tussenwerelden is naar mijn mening de belangrijkste informatie in dit boek.

Bovendien kan het boek erg grappig zijn. Het grappigste hoofdstuk is dat over de diefstal van een bloemkool (hoofdstuk 15). Om je dood te lachen!

Er staan hier en daar wetenswaardigheden die mooie anekdotes opleveren. Je vindt er ook enkele boeken om later te lezen:

• Ik heb astrologie en met name Indiase astrologie al jarenlang bestudeerd, dus ik genoot uiteraard erg van hoofdstuk 16 over astrologie, dat ik weet niet hoe vaak heb gelezen en herlezen. De geboortehoroscoop heeft “tot doel om in de mens de wil te wekken om te ontsnappen aan de gevangenis van het universum. Wat hij heeft gedaan, kan hij ongedaan maken.” De edelstenen die volgens de Dasha moeten worden gewisseld, zouden de “negatieve effecten” van karma “minimaliseren of tenietdoen”. Sri Yukteswar Giri (zijn meester) lijkt een kenner te zijn van astrologie/astronomie en van religieuze teksten. Ik heb zijn (enige) boek The Holy Science (Amazon-link) gelezen en ik werd niet teleurgesteld. Ik geef toe dat ik na het lezen van het boek meer bewondering had voor Sri Yukteswar Giri dan voor Yogananda. Misschien liet ik me beïnvloeden door de liefde die Yogananda voor hem had.
• Yogananda was een specialist in de Bhagavad Gita en schreef zelfs twee delen over deze mystieke tekst uit het epos Mahabharata (die alle Indiërs kennen). Deze tekst lijkt een grote invloed op hem te hebben gehad, omdat hij er voortdurend uit citeerde.
• De Sanskrietwortel van “karma” is KRI: doen, handelen en reageren. Sanskriet wordt beschouwd als het meest verfijnde alfabet omdat elke letter zijn eigen uitspraak heeft. Ik citeer: “Het Sanskriet alfabet, met een ideale structuur, bevat vijftig letters, elk met een vaststaande en onveranderlijke uitspraak.”Na het lezen van verschillende boeken over dit onderwerp, ben ik erg geneigd om Sanskriet te leren, maar ik denk dat ik realistisch moet zijn. Ik zal me moeten beperken tot een paar bekende mantra’s.
• Waarom moet je een onberispelijke spraak hebben? Ik citeer: “Een mantra of woorden van heilige gezangen waren op de talisman geschreven. Nergens anders dan in India is de kracht van geluid en vach (de menselijke stem) zo grondig onderzocht. De trilling van Aum die door het hele universum resoneert (het ‘Woord’ of het ‘geluid van de grote wateren’ uit de Bijbel) heeft drie manifestaties of gunas: schepping, behoud, vernietiging (Taittiriya Upanishad I:8). Telkens wanneer een mens een woord uitspreekt, activeert hij een van de drie aspecten van Aum. Dit is de reden waarom de Schriften de mens uitdrukkelijk vragen om de waarheid te spreken.”De kabbala en de Tibetanen hebben de kracht van letters zeer goed begrepen.
• Uitleg van Genesis: “Genesis is diep symbolisch en kan niet worden begrepen door een letterlijke interpretatie, legde hij uit. Zijn “levensboom” is het menselijk lichaam. Het cerebrospinale systeem lijkt inderdaad op een omgekeerde boom; het haar komt overeen met de wortels, terwijl de afferente en efferente zenuwen de takken vormen. De boom van het zenuwstelsel is rijk aan sensaties, of heerlijke vruchten, die van het gezicht, het gehoor, de reuk, de smaak en de tast, waarvan de mens op legitieme wijze kan genieten; maar de ervaring van seks, of de “appel” in het midden van deze tuin die het menselijk lichaam is, is hem verboden. De “slang” vertegenwoordigt de energie van het cerebrospinale systeem, opgerold in zichzelf en die de geslachtszenuwen stimuleert. “Adam” vertegenwoordigt de rede en “Eva”, het gevoel. Wanneer de emotie, of het bewustzijn van Eva, van een menselijk wezen wordt gedomineerd door de seksuele impuls, bezwijkt ook zijn rede, of Adam.” […] “De kennis van “goed en kwaad” die aan Eva door de “slang” werd beloofd, verwijst naar de ervaringen van dualiteit en oppositie die aan stervelingen worden opgelegd door maya. Door in illusie te vallen vanwege het verkeerde gebruik van zijn gevoelens en zijn rede, of het bewustzijn van Eva en Adam, verloor de mens zijn toegangsrecht tot de hemelse tuin waar hij zelfvoorzienend kon zijn. De persoonlijke verantwoordelijkheid van elk menselijk wezen is om zijn “ouders”, of zijn dubbele natuur, terug te laten keren naar de verenigde harmonie of Eden.” […] “De theologen hebben de woorden van Christus verkeerd geïnterpreteerd, zei de Meester, zoals bijvoorbeeld in de passage: “Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader dan door Mij.” (Johannes 14:6.) Met deze woorden beweerde Jezus niet dat Hij de enige Zoon van God was, maar dat geen mens de onuitsprekelijke Absolute, de transcendente Vader, voorbij de schepping bereikt, tenzij hij eerst de “Zoon” of Christusbewustzijn heeft gemanifesteerd dat in de schepping werkzaam is. Jezus, die tot volledige eenheid met het Christusbewustzijn was gekomen, identificeerde zich volledig met dat bewustzijn, omdat zijn eigen ego al lang was opgelost.”
• Het Indiase kastensysteem wordt kort uitgelegd in het boek. Ik citeer:
  • “Het kastensysteem, gedefinieerd door de grote wetgever Manu, was bewonderenswaardig. Deze laatste had duidelijk begrepen dat de natuurlijke evolutie van de mens hen in vier grote hoofdgroepen verdeelt: degenen die de samenleving dienen door hun fysieke arbeid (Soedra’s); degenen die de samenleving dienen door hun mentale vermogens en talenten – landbouwers, handelaren en zakenmensen in het algemeen (Vaishya’s); de bestuurders, leiders, degenen die de bescherming van het land verzekeren, dat wil zeggen de kaderleden en krijgers (Kshatriya’s); en degenen met een contemplatieve aard, spiritueel geïnspireerd en inspirerend (Brahmanen). “Noch geboorte, noch sacramenten, noch geleerdheid, noch afkomst kunnen beslissen of een persoon tweemaal-geboren is (dat wil zeggen een Brahman), verklaart de Mahabharata, alleen karakter en gedrag kunnen dat beslissen.””
  • “Oorspronkelijk hing het lidmaatschap van een van deze vier kasten niet af van de geboorte van de mens, maar van zijn aangeboren vermogens die zich openbaarden in het doel dat hij in het leven voor ogen had, schrijft Tara Mata in het tijdschrift East-West van januari 1935. Dit doel kon zijn: (1) kama, verlangen, activiteit waarin de zintuigen overheersen (Soedra-stadium); (2) artha, winst, bevrediging, maar ook beheersing van verlangens (Vaishya-stadium); (3) dharma, zelfdiscipline, leven van verantwoordelijkheden en rechtvaardige daden (Kshatriya-stadium); (4) moksha, bevrijding, spiritueel leven, religieus onderwijs (Brahman-stadium). Deze vier kasten dienen de mensheid door: (1) het fysieke lichaam, (2) het intellect, (3) de wil, (4) de Geest. Deze vier stadia corresponderen ook met de eeuwige guna’s of natuurlijke kwaliteiten: tamas, rajas en sattva, dat wil zeggen: obstakel, activiteit, expansie of massa, energie, intelligentie. Elk van de vier natuurlijke kasten draagt de specifieke kenmerken van een guna in zich: (1) tamas (onwetendheid), (2) tamas-rajas (mengeling van onwetendheid en activiteit), (3) rajas-sattva (mengeling van rechtvaardige daden en kennis), (4) sattva (kennis). Zo heeft de natuur aan elke mens de kaste toegewezen die bij hem past volgens de guna of de mengeling van twee guna’s die in hem overheerst. Natuurlijk bezit elk menselijk wezen de drie guna’s in zich in verschillende verhoudingen. Een goeroe is in staat om de kaste of de mate van evolutie van een persoon te bepalen.”
• Hoe reis je door de Indiase jungle zonder door tijgers te worden opgegeten? Ik citeer: “Francis Birtles, een Australische ontdekkingsreiziger, vertelde dat hij de Indiase jungle “gevarieerd, mooi en veilig” vond. In feite was hij zijn veiligheid te danken aan vliegenpapier! “Elke nacht spreidde ik een groot aantal vellen rond mijn kamp en ik werd nooit gestoord, legde hij uit. De reden is van psychologische aard:” De tijger is een dier vol waardigheid. Hij sluipt rond het kamp en daagt de mens uit totdat hij zijn poten verstrikt in het kleverige papier; dan gaat hij stiekem weg. Geen enkele tijger die zijn naam waardig is, zou het aandurven om een mens onder ogen te komen nadat hij in vliegenpapier is vastgekleefd!”

Het is niet verwonderlijk dat met zo’n toegankelijke, boeiende stijl en zulke vooruitstrevende informatie voor die tijd, het boek een significante invloed heeft gehad op de westerse spiritualiteit en veel lezers heeft geïnspireerd om yoga, meditatie en de spirituele zoektocht te verkennen.

Wat ik erg mooi vind aan het voorbeeld van Lahiri Mahasaya en Sri Yukteswar Giri, is dat je prima spiritueel kunt zijn terwijl je ook een wereldse, aardse activiteit hebt (een baan, een gezin). Sri Yukteswar Giri wilde niet alleen afhankelijk zijn van de vrijgevigheid van zijn discipelen, dus hij was financieel onafhankelijk, zijn ashram was echt van hem. Er staat een zin in het boek die ik parafraseer: als God de mens zo volmaakt heeft gemaakt, zal Hij hem ook de rijkdom en het comfort geven die hij nodig heeft. Kortom, overvloed is vanzelfsprekend voor spiritueel verheven wezens. De tijd is voorbij dat mensen moesten kiezen tussen familie/overvloed/materieel comfort en spiritualiteit.

Ik denk dat als je geïnteresseerd bent in de ideeën achter yoga en de Indiase spirituele overtuigingen, dit een onmisbaar boek is.

Het enige wat je het boek kunt verwijten is de alomtegenwoordigheid van Kriya Yoga. Dat is normaal, want Yogananda is geboren met de missie om Kriya Yoga in het Westen bekend te maken en daar waren 3 generaties goeroes voor nodig om die te volbrengen. Deze vorm van yoga wordt gepresenteerd als de “snelle en directe weg naar God” waardoor “de mens zijn evolutie kan versnellen”. Enkele hoofdstukken later lijkt deze informatie te worden genuanceerd door de meester van de auteur, Sri Yukteswar Giri, want hij verschijnt opnieuw (na zijn dood) en zegt dat degenen die het stadium van sabikalpa hebben bereikt, meteen toegang krijgen tot een hogere astrale wereld. Maar dat is nog steeds een tussenwereld en niet God. Dus na de dood, als ik het goed begrijp, wacht ons weer een andere maya/samskara of we nu Kriya Yoga beoefenen of niet, en nog niet God/Volledige Vrijheid. Er lijken inderdaad 3 soorten werelden te zijn vóór de Volledige Vrijheid: de fysieke wereld zoals we die kennen, een astrale wereld die we voor “het paradijs” aanzien, en nog een causale wereld voordat we de Volledige Vrijheid bereiken.

De precieze technieken van Kriya Yoga worden in dit boek niet besproken, want elke beoefenaar moet door een goeroe worden ingewijd, zodat men op elk moment de “lijn” van de beoefenaar kan terugvolgen, en om alle nodige bescherming te krijgen. Volgens het boek is het een speciale ademhalingstechniek “waardoor het menselijk bloed van koolstofdioxide wordt gezuiverd en vervolgens weer met zuurstof wordt geladen. De atomen van deze extra zuurstof veranderen in een levensstroom die de hersenen en de ruggengraatcentra regenereert. Door de ophoping van zuurstofarm bloed te stoppen, heeft de yogi de kracht om het verval van zijn weefsels te verminderen of te voorkomen. De gevorderde yogi kan zijn cellen in pure energie omzetten.”.

Sommige ideeën in dit boek vind je ook terug in andere boeken, zoals:

• Con người và 7 cõi giới van de auteur Dang Duc Truyen, een Vietnamees boek waar ik je al over heb verteld, dat ook over de tussengebieden in de astrale wereld gaat en over de mens als micro-universum.
• The Holy Science (Amazon-link) van Sri Yukteswar Giri (de meester van Yogananda). Hoewel het doel van het boek is om aan te tonen dat de Veda’s en de Bijbel over hetzelfde spreken, maar gewoon verschillende woorden en analogieën gebruiken, is er een juweeltje aan het begin van het boek. Hij toont aan dat we, in tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, niet midden in een cyclus van verval zitten (Kali Yuga), maar dat we die periode al voorbij zijn en al geruime tijd (sinds 1899) een nieuwe cyclus zijn begonnen die gunstig is voor wetenschap en spiritualiteit (Dwapara Yuga), die 2000 jaar zal duren. Opmerking: nee, ik heb het niet over het Aquariustijdperk; het Aquariustijdperk is ook gebaseerd op een verkeerde astrologische en astronomische berekening.
• De geheime leer van de Tibetaanse boeddhisten (Amazon-link) en De transcendente kennis (Amazon-link) van Alexandra David-Néel: die uitlegt dat de wereld die wij waarnemen alleen wordt waargenomen door onze vijf zintuigen. Dit is niet de absolute werkelijkheid.
  • “Al onze opvattingen, ideeën, overtuigingen […] zijn producten van onze ijdele verbeelding, zonder werkelijkheid vanuit het oogpunt van een absolute werkelijkheid, die bovendien onvoorstelbaar is. Het zijn samskara’s, deze mentale constructies […] die de mens moeilijk kan stoppen om zijn geest tot rust te laten komen (nirvana).” Aangezien het samskara’s zijn, mentale constructies, kunnen we dus, net als in Autobiografie van een Yogi, van alles laten verschijnen, een maaltijd, een kasteel, een geur… als je een gevorderde yogi bent.
  • “De essentie van de ruimte, haar eigen aard, de ruimte op zich zijn voorbij elke uitdrukking, elke verbeelding. Zo is het ook met de oorspronkelijke geest, leeg van eigen essentie, van eigen kwaliteiten: ongrijpbaar.” Het is onmogelijk om het Absolute te beschrijven, want er zijn geen woorden of logische concepten om het te beschrijven. Als je echt toegang hebt tot het Absolute (en geen toegang meer hebt tot het hologram), kun je er geen beschrijving van geven, want dan zie je het hologram niet meer.
• De wetenschap begint in staat te zijn om al deze informatie te bevatten, met name met de hypothese dat het universum holografisch zou zijn, waarvan de wiskunde de coherentie kan bewijzen. Dit CIA-document dat in 2003 openbaar is gemaakt over de Gateway Experience kan heel goed de mystieke verschijnselen in “Autobiografie van een yogi” verklaren, met behulp van begrippen uit de kwantumfysica en de biomedische wetenschap.
• Autobiografie van een spiritueel genie van Gopi Krishna, dat waarschuwt voor de negatieve effecten van een ontwaken van Kundalini wanneer je er nog niet klaar voor bent.

Voordat je echter met welke spirituele praktijk dan ook begint, is het belangrijk om de tijd te nemen om je te informeren en bescherming te zoeken, want zoals vermeld in het boek “Het lichaam van de gemiddelde man is als een gloeilamp van vijftig watt die de kracht van een miljard watt niet kan ontvangen, veroorzaakt door overmatige beoefening van Kriya”. Eén keer heb ik zo’n zeer sterke energie ontvangen, zonder dat ik het verwachtte en het heeft me volledig van streek gemaakt en verward voor meerdere dagen. Dus je kunt er niet te veel, te snel misbruik van maken. Elke training kost tijd en bescherming. Volgens de informatie die ik heb ingewonnen, zou Kriya Yoga een jaar van fysieke en mentale voorbereiding vereisen, voordat je toegang krijgt tot de echte Kriya Yoga-methode.