Pure Luxe: Kasjmier en Zijde Begrijpen
De wereld van luxe natuurlijke vezels is fascinerend, en ik heb een zwak voor twee ervan: kasjmier en zijde. Ik gebruik ze al heel lang. Tijdens een winkeluitje met een vriendin vroeg ze me waarom ik mezelf ruïneerde om de beste materialen en de beste kwaliteit te kopen. Ik hoop dat dit artikel die vragen beantwoordt.
Waarom kiezen voor 100% natuurlijke wol?
Laten we eerst praten over de voordelen van pure wol. Er zijn veel synthetische producten die wol imiteren, maar ik wil absoluut pure wol gebruiken, omdat wolvezels een buitenlaag hebben van minuscule overlappende schubben die hydrofoob zijn (water afstotend). De binnenkant van de vezel is hygroscopisch (water aantrekkend), waardoor kleding van wol zijn natuurlijke isolerende eigenschappen behoudt, zelfs als het nat is. Voor iemand zoals ik die veel zweet in de metro, maar het snel koud heeft zodra ik de metro uitkom, en die snel ziek wordt zodra mijn kleding een beetje nat is in de winter, heb ik materialen zoals wol of zijde nodig om transpiratie effectief te beheren in de winter. Bovendien ontwikkelt wol geen onaangename geuren. Een merinowollen T-shirt kan 3-4 dagen achter elkaar gedragen worden tijdens het wandelen. Het is het materiaal dat we het hele jaar dragen wanneer we reizen.
Kasjmier: Het Donzige Goud van de Bergen
Laten we beginnen met kasjmier, deze vezel van ongeëvenaarde zachtheid die de reputatie van de grootste ontwerpers bepaalt. In tegenstelling tot wat velen denken, komt kasjmier niet van een specifiek geitenras, maar is het het resultaat van een zorgvuldige selectie gericht op het produceren van een bijzonder fijne ondervacht.
Wat maakt kasjmier zo waardevol? Het is vooral de zeldzaamheid. Na jaren van genetische selectie produceren Chinese geiten, die het meest productief zijn, slechts ongeveer 1 kg ruwe vezel per geit per jaar. Maar let op: van deze kilo zijn slechts 500 gram echt het kostbare kasjmier (het dons). In sommige landen is de situatie nog extremer: geiten produceren ongeveer 500 gram ruwe vezel waarvan slechts 150 gram echt kasjmier is! Om als kasjmier geclassificeerd te worden, moet een vacht ten minste 30% onderdons bevatten ten opzichte van de dekharen. Dit dons ontwikkelt zich bij de geit alleen in een bijzonder vijandig klimaat (tot -40 graden), dus de belangrijkste producenten van kasjmier zijn Mongolië en China (Noord-China). Het is de natuur zelf die deze uitzonderlijke kwaliteit creëert: om te overleven in de ijskoude winters van de Mongoolse steppen ontwikkelen de geiten deze unieke natuurlijke bescherming.
Om de naam “kasjmier” te verdienen, moet de vezel aan zeer strikte criteria voldoen. Hij moet ongelooflijk fijn zijn – minder dan 18,5 micron in diameter (om een idee te geven: een mensenhaar is ongeveer 75 micron) en een lengte van minimaal 3 cm.
Dus kasjmier is zeer licht, zeer zacht, maar houdt het zeer warm. Voor kouwelijke types zoals ik is het het ideale materiaal in de winter! Ik heb super warme maar ultralichte truien nodig, want ik kan niet tegen het gevoel van 1 kg wol op me te dragen. Hoe lichter de wol, hoe meer ik het leuk vind.
De Keuze voor Mongolië: Een Kwestie van Ethiek en Kwaliteit
Hoewel kwaliteitskasjmier uit verschillende regio’s kan komen, onderscheidt Mongolië zich in het bijzonder. Naast de uitzonderlijke kwaliteit van de vezels door het klimaat, is het ook de manier van fokken die het verschil maakt. In Mongolië worden geiten meestal gehouden in kleinere, familiale structuren waar eeuwenoude foktradities worden gerespecteerd. Dit systeem zorgt voor een betere behandeling van de dieren; de wol wordt op een meer respectvolle manier verzameld omdat elke boer voor zijn kleine kudde zorgt en meer tijd heeft om de wol van elke geit te verzamelen, in tegenstelling tot de grote Chinese boerderijen waar geiten slecht worden behandeld.
Pashmina: De Top van Kasjmier
Speciale vermelding verdient pashmina, beschouwd als de fijnste kasjmier ter wereld. Deze term, afkomstig van het Perzische woord “pashm” dat “wol” betekent, verwijst specifiek naar vezels van changthangi-geiten (of pashminageiten) die leven in de Ladakh-regio, op meer dan 4000 meter hoogte in de Himalaya. Deze extreme omstandigheden zorgen ervoor dat deze geiten een ondervacht van uitzonderlijke fijnheid ontwikkelen.
Wat pashmina onderscheidt van gewone kasjmier is de diameter nog fijner: tussen 12 en 15 micron, tegenover de maximaal 18,5 micron van standaard kasjmier. Deze buitengewone fijnheid verklaart de ongeëvenaarde zachtheid van pashmina en de nog hogere prijs. Pashmina is zeer licht maar houdt extreem warm. Ik heb twee keer een pashmina sjaal kunnen kopen en ik kan je zeggen dat ik nog nooit zo’n zachte, zo’n aangename stof heb aangeraakt, het is net een wolk.
Helaas wordt de term “pashmina” tegenwoordig vaak misbruikt in de handel voor simpele kasjmier sjaals, of zelfs mengsels van verschillende vezels. Echte pashmina is een zeldzaamheid, geproduceerd in beperkte hoeveelheden en onder zeer specifieke geografische omstandigheden.
Het weven is ook belangrijk. Ik merkte dat mijn eerste pashmina sjaal (gekocht in Dubai) op standaard manier geweven (verticale en horizontale draden gekruist) fragieler was. Mijn ringen trekken regelmatig draden uit de sjaal. Terwijl bij mijn tweede pashmina sjaal gekocht bij Princesse Moghole, het “diamant” weefsel maakt de sjaal steviger omdat het weefsel dichter is. Een dicht weefsel vermindert ook het pillen, een onvermijdelijk nadeel van kasjmier en pashmina. Het “diamant”weefsel is een zeer specifiek traditioneel motief van echte pashmina. Het wordt beschouwd als moeilijker uit te voeren en is voorbehouden aan meer ervaren wevers.
Kasjmier Dubbelzijdig: Het Toppunt van Luxe
Onder de meest prestigieuze kasjmierproducten vormen dubbelzijdige jassen een hoogtepunt van vakmanschap en luxe. De term “dubbelzijdig” verwijst naar een bijzondere confectietechniek waarbij de stof aan beide zijden perfect is afgewerkt, zonder traditionele voering. Deze techniek vereist niet alleen een uitzonderlijke grondstof, maar ook nauwgezet handwerk.
De vervaardiging van een dubbelzijdige jas vereist kasjmier van de hoogste kwaliteit, omdat elke kant van de stof zichtbaar zal zijn en er onberispelijk uit moet zien. Het weefsel moet bijzonder dicht en gelijkmatig zijn om een goede vormvastheid van het kledingstuk te garanderen zonder voering. De hoge prijs van deze stukken wordt verklaard door verschillende factoren: ten eerste de grote hoeveelheid puur kasjmier die wordt gebruikt (dubbelzijdig = 2 keer zoveel kasjmier), maar vooral het buitengewoon minutieuze confectiewerk.
Het maken van een dubbelzijdige jas vereist zeldzame expertise: elke naad moet aan beide zijden onzichtbaar zijn, wat nauwkeurig en tijdrovend handwerk vereist. De afwerking vereist speciale technieken van met de hand naaien. Om sneller te werken, gebruiken sommige merken echter een speciale machine (die heel duur is) voor dit type naad. Hoe dan ook, deze bijzondere constructie resulteert in een kledingstuk dat zowel van binnen als van buiten mooi is, vaak omkeerbaar, en zo twee jassen in één biedt. Het resultaat is een kledingstuk met uitzonderlijke lichtheid ondanks de warmte, een technische prestatie die de prijs rechtvaardigt. Dit type product wordt alleen aangeboden bij luxe merken zoals The Row, Loro Piana, Max Mara, Hermès, Akris, Lan Jaenicke …
Let op: je kunt dubbelzijdige jassen vinden bij bijvoorbeeld Joseph, maar kijk goed naar het samenstellingslabel; het is vaak 70% wol en 30% kasjmier (of minder). Persoonlijk mik ik altijd op 100% kasjmier om dat “veertje”-effect te bereiken, maar dat is zeer specifiek voor mijn selectiecriteria. Je kunt zoeken op “jas 100% kasjmier dubbelzijdig” of “jas 100% kasjmier omkeerbaar”. Om dit soort producten te herkennen, is het heel eenvoudig: ze hebben geen voering.
Zijde: De Draad van Keizers
Zijde heeft op zijn beurt een even fascinerende geschiedenis. Deze vezel gaf zijn naam aan de beroemde Zijderoute.
Het proces van het creëren van zijde begint lang vóór het spinnen, met de fascinerende levenscyclus van de Bombyx mori, de zijdevlinder (of moerbeivlinder). Om hier meer over te leren, ben ik lid geworden van een groep Vietnamese zijdeteelters op Facebook en heb ik kunnen zien wat hun moeilijkheden zijn.
De cyclus van de zijderups, minutieus gevolgd door de zijdeteelters, verloopt in verschillende nauwkeurige stappen:
De Eitjes (3-10 dagen)
- Het vrouwtjesvlindertje legt ongeveer 300 tot 500 eitjes
- De incubatie duurt ongeveer 10 dagen onder ideale omstandigheden (temperatuur van 22-25°C)
- De eitjes, aanvankelijk lichtgeel, worden donkergrijs vlak voor het uitkomen
De Groei van de Larve (25-30 dagen)
- De minuscule larven, amper 3 mm bij het uitkomen, voeden zich uitsluitend met moerbeibladeren
- De rups ondergaat vier vervellingen, “slapers” genoemd, waarbij hij stopt met eten
- Tussen elke vervelling spreekt men van een andere “leeftijd” van de rups
- Aan het einde van zijn groei bereikt de rups ongeveer 9 cm en is zijn gewicht 10.000 keer zo groot geworden. In Vietnam is er een uitdrukking die grofweg zegt “zoveel eten als zijderupsen”. Er is een astronomische hoeveelheid nodig om deze zijderupsen te voeden. Daarom planten zijdeteelters vaak zelf moerbeibomen om ze te kunnen voeden. De moerbeibladeren moeten van uitstekende kwaliteit zijn. Het minste spoor van pesticide (zelfs als de buurman het op zijn perceel gebruikt) kan alle zijderupsen doden en de wekenlange inspanning tenietdoen.
De Vorming van de Cocon (3-4 dagen)
- Eenmaal volgroeid zoekt de rups een geschikte plek om zijn cocon te spinnen. Of hij zijn cocon spint of niet, hangt ook af van het weer. Dat is helemaal niet gegarandeerd.
- Hij produceert een ononderbroken draad van zijde die tot 1500 meter kan reiken
- Het spinnen van de cocon duurt ongeveer 3 dagen ononderbroken werk
- De rups gebruikt “8”-vormige bewegingen van zijn kop om zijn cocon te bouwen
In totaal duurt het van ei tot volledige cocon ongeveer 35-45 dagen. Deze relatief korte cyclus verklaart waarom de zijdeteelt meerdere oogsten per jaar kan opleveren. Toch hangt het succes af van veel factoren die onafhankelijk zijn van de zijdeteelters (zoals het weer bijvoorbeeld) en je kunt niet van tevoren weten of de cocons gevormd zullen worden of niet.
De inkoop van de cocons gebeurt via tussenpersonen en de prijs hangt af van vraag en aanbod. De zijdeteelters kunnen de cocons niet bewaren en verkopen wanneer de prijs hoger is, omdat ze ze absoluut binnen 3 dagen na de vorming van de cocons moeten verkopen. Te vroeg en de cocons zijn niet zwaar genoeg, en te laat, dan worden de rupsen vlinders, zijn de cocons doorboord en niets meer waard. De cocon moet namelijk in één stuk worden afgehaspeld om de lengte en kwaliteit van de draad te behouden. De zijderupsen worden daarom vergast of gekookt vóór de oogst; ze zullen nooit vlinders worden 🙁
Een enkele zijdedraad kan tot 1,5 kilometer lang zijn. Je moet de draden van 10 cocons bundelen om één zijdedraad te maken. Zo zijn er ongeveer 2500 zijderupsen nodig om één enkele jurk te produceren.
Natuurlijke zijde heeft unieke eigenschappen: het is zowel licht als sterk, temperatuurregulerend en hypoallergeen. Het gladde oppervlak en de moleculaire structuur geven het die kenmerkende glans die licht op een unieke manier opvangt en weerkaatst.
Pas op voor Valse Beloften
Het is echter cruciaal om te begrijpen dat een hoge prijs niet altijd garant staat voor kwaliteit. In de wereld van kasjmier gebruiken sommige merken, zelfs prestigieuze, vezels die niet voldoen aan de kwaliteitsnormen. De vezels kunnen te dik zijn (meer dan de vereiste 18,5 micron) of te kort (minder dan de minimale 3 cm), het weefsel kan te los zijn (om grondstof te besparen), wat de duurzaamheid, het gewicht (zwaarder dan nodig) en de zachtheid (te veel pillen) van het uiteindelijke kledingstuk in gevaar brengt.
Voor zijde is de situatie niet eenvoudiger. Veel fabrikanten bieden mengsels aan waarbij zijde wordt gemengd met andere vezels, zonder dat de consument dit gemakkelijk kan detecteren. Deze mengsels zijn volkomen legaal zolang ze worden vermeld, maar het compositielabel kan dit mogelijk niet aangeven (vooral wanneer je zijde in het buitenland koopt), en de prijs weerspiegelt niet altijd deze kwaliteitsverdunning.
Hoe Bescherm Je Jezelf?
Voor kasjmier, geef de voorkeur aan merken die transparant zijn over de oorsprong van hun vezels. Een kwaliteitskasjmier moet zacht aanvoelen (maar niet te zacht, want synthetische vezels zijn veel zachter), niet jeuken en mag geen overmatige pilling vertonen na een paar keer dragen (pilling is onvermijdelijk, maar als de vezels lang genoeg zijn, krijg je minder pillen dan bij een trui van slechte kwaliteit). Persoonlijk koop ik alleen 100% kasjmier. Ik vind het zinloos om 70% wol met 30% kasjmier te mengen; je verliest de voordelen die ik in kasjmier zoek, terwijl je wel een premium prijs betaalt. Ik betaal liever iets meer dan dat ik een artikel krijg dat zwaarder is dan nodig. De mix kasjmier-zijde is echter zeer wenselijk, maar die is erg duur.
Voor zijde, inspecteer de compositielabels zorgvuldig. Pure zijde wordt vermeld als “100% zijde”. Wees op je hoede voor vage benamingen of mengpercentages die de gevraagde prijs niet rechtvaardigen. Als je zijden producten in het buitenland koopt, is er helaas geen manier om te weten of het echte zijde is.
De vuurtest die overal op internet wordt getoond heeft geen enkele waarde, omdat elke vezel van dierlijke oorsprong zich op dezelfde manier zal gedragen (het verbrandt als haar). Dus er is een echt laboratorium nodig om kasjmier van gewone wol te onderscheiden, en idem voor zijde.
De Milieu-impact en de Toekomst
In onze wereld die zich steeds meer bewust is van milieuproblemen, bieden deze natuurlijke vezels een zeker voordeel: ze zijn biologisch afbreekbaar en hernieuwbaar. Hun productie brengt echter uitdagingen met zich mee. Voor kasjmier heeft de toenemende wereldwijde vraag geleid tot overbegrazing van de weiden in Mongolië. Voor zijde worden dierenwelzijnsvraagstukken steeds meer bediscussieerd.
Daarom raad ik je sterk aan omdeze uitzonderlijke producten tweedehands te kopen. Niet alleen betaal je minder, maar je aankoop heeft ook geen invloed op de toenemende vraag naar kasjmier/zijde.
Waar kasjmier/zijde te vinden
Kortom, kasjmier en zijde blijven symbolen van luxe, niet alleen vanwege hun zeldzaamheid, maar vanwege alle kwaliteiten die hen kenmerken: zachtheid, lichtheid, duurzaamheid en onvergelijkbaar comfort. Hun productie vereist geduld, vakmanschap en het respecteren van hoge normen. Omdat dit producten van uitstekende kwaliteit zijn, kun je ze lang bewaren. De kosten per gebruik dalen als je duurzame producten hebt. Bovendien zijn het tijdloze basics; je ziet er altijd chic uit met een kasjmieren trui of jas, ongeacht de mode van het moment.
Maar als consumenten moeten we waakzaam blijven: een hoge prijs is geen synoniem voor kwaliteit, en alleen een grondige kennis van kwaliteitsnormen stelt ons in staat om weloverwogen keuzes te maken. Zelfs luxe merken doen concessies aan kwaliteit; het is essentieel om jezelf te onderwijzen om de ware waarde van deze uitzonderlijke vezels te herkennen. Ware luxe zit niet in de vermelde prijs of de merknaam. Leer de compositielabels lezen en informeer je over de oorsprong van de vezels.
De merken die ik hieronder aanbeveel, hebben me geen cent betaald om vermeld te worden.
Voor kasjmier raad ik Gobi aan, dat in Mongolië produceert. Neem alleen 100% kasjmier. Ik raad de oudere collecties aan omdat ik de afgelopen jaren een kwaliteitsafname heb opgemerkt. Voor pashmina raad ik Princesse Moghole (kies het diamantweefsel).
Voor kasjmieren jassen levert een zoekopdracht “100% kasjmier jas” je heel wat vintage jassen op. Vervolgens moet je de samenstelling lezen om te weten of het echt 100% kasjmier is. Let op: de huidige jassen, behalve van heel grote luxe merken, zijn altijd gemengd met gewone scheerwol en af en toe wat polyamide. Je moet in vintage duiken, in wat oudere collecties of bij nichemerken om de heilige graal te vinden. Persoonlijk kon ik een recente jas, 100% kasjmier, van een Amerikaans luxemerk kopen. Omdat het in Frankrijk onbekend is, werd het mij voor 80 euro verkocht terwijl het nieuw 1600 euro waard is (en nog steeds te koop op de website van het merk). Voor JB kon ik een 100% kasjmieren gewichtloze jas van ongelooflijke zachtheid kopen tijdens een privéverkoop een jaar of vijftien geleden. Nu zijn ze niet meer te vinden, in elk geval niet onder de 300 euro voor nieuw.
Voor kasjmier met dubbele gezichtsweefsel kun je restanten stof kopen van 100% kasjmier met dubbele gezichtsweefsel van Piacenza of Loro Piana (tussen 150 en 350 euro per meter) om een jas of poncho te laten maken bij een kleermaker, of gewoon thuis als plaid te gebruiken (als ik terug in Frankrijk ben, doe ik een demo voor je). Je kunt ook een beroep doen op Artisanale du Cachemire, een atelier gevestigd in Frankrijk (30440 Saint-Martial) dat kasjmieren truien maakt op maat. Ze maken een extra col voor je. Wanneer de eerste col versleten is, kunnen ze die vervangen door de extra col. Zo gaat hun maatwerk-trui 10 jaar mee.
Voor zijde raad ik zijde die op traditionele wijze in Vietnam is geweven aan. Ik koop bij lualang. Ik heb veel zijden producten gebruikt en traditioneel geweven zijde heeft NIETS te maken met industrieel geweven zijde. Ik weet niet precies hoe ik het moet uitleggen. De aanraking is ruwer omdat het handweefsel minder regelmatig is, er is minder glans, het kreukt meer, maar wanneer je deze zijde draagt, is het als een tweede huid.
Het nadeel is dat je er compleet verslaafd aan raakt 🙂 Toen mijn nachtjapon scheurde, moest ik terug naar katoen en ik heb maanden slecht geslapen, wachtend tot mijn leverancier hem zou vervangen. Ik ben dol op hun haarelastiekjes en kussenslopen. Een test laat zien dat hun zijde geen elektrostatica produceert, waardoor mijn kussensloop en haarelastiekjes mijn haar niet uittrekken. Toch, 3 haren per dag verliezen door elektrostatica, dat is meer dan 1000 haren per jaar, en je vraagt je af waarom je minder haar hebt.
Dan is er een Vietnamees merk waar ik gek op ben, aochanbonghanoi. Ze bieden handgemaakte gewatteerde jassen aan. Je moet kiezen voor de versie in zijde (links) of de versie in zijdefluweel (rechts). De traditionele zijden versie wordt slechts 2 keer per jaar verkocht en er is maar één ontwerp beschikbaar. De zijdefluweel versie is gemaakt met industriële zijde, dus je kunt het het hele jaar door bestellen en er is een veelvoud aan ontwerpen.
Wat betreft onderhoud, eerlijk gezegd ben ik geen slaaf van mijn kleding, dus ik gooi alles in de wasmachine, in een dikke katoenen zak om wrijving te voorkomen. Daarna zet ik het programma “wol”, een beetje shampoo, en droog ik plat op handdoeken. Zijde droogt heel snel, kasjmier ook. Ik denk dat stomen ideaal zou zijn geweest, maar daar heb ik geen tijd voor.
Als je me op Instagram volgt, krijg je misschien de indruk dat ik veel meer uitgeef aan kleding dan jij, maar misschien is dat niet zo. Door slechts één kasjmieren trui om de twee jaar te kopen, denk ik dat mijn budget echt lager is dan degenen die regelmatig fast fashion kopen. Kwaliteit kost veel, maar uiteindelijk koop je minder kleding.
