[mening] Mijn eerste boek uit de Pléiade-collectie

Toen ik studeerde, ging ik vaak naar de BnF (Franse nationale bibliotheek) en had ik toegang tot veel mooie, goed gebonden boeken. Zelfs de boeken met een zachte kaft waren door de BnF zorgvuldig gebonden om ze te beschermen. We hadden ook overvloedig toegang tot de Pléiade-collectie, en ik kwijlde ervan als ik bij Gilbert Joseph kwam.

Het is een zeer mooie collectie kwaliteitsvolle pockets, met leren band, gouden letters, ze hebben allemaal dezelfde hoogte. Een van de sneden is gekleurd. De kleur van de band verandert per eeuw. Een boekenkast vol Pléiade-boeken is heel mooi, zoals deze ‘Pléiade’-hoek bij Gilbert Joseph bewijst.

Het is nooit bij me opgekomen om er een te kopen.

Elk boek van de Pléiade-collectie bundelt alle werken, of een deel van de werken, van een auteur. Het is zeer zeldzaam dat ik in alle werken geïnteresseerd ben. Ik ben vaak geïnteresseerd in één roman, of maximaal twee. Voor mij is het betalen van 60€ tot 100€ voor een boek waarvan ik maar 10% lees, zonde.

Dit jaar heb ik Zadig & de Bestemming van Voltaire met plezier herontdekt, en ik wilde andere verhalen van Voltaire herlezen. Ik herinnerde me de Pléiade-collectie en na wat onderzoek vond ik een tweedehands exemplaar voor slechts 25€ op de site momox. De lage prijs wordt verklaard door een klein defect aan de rug, omdat het plastic dat het beschermt daar beschadigd is (ik heb het plastic hier kunnen laten vervangen).

Dit heeft me de Pléiade-collectie laten herontdekken. Deze boeken zijn ontworpen als pockets, klein genoeg om overal mee naartoe te nemen, maar van kwaliteit, en ze zouden meer dan 100 jaar mee moeten gaan. Ze zijn gedrukt op bijbelpapier, waardoor ze zeer licht zijn.

Helaas, vanwege hun hoge prijs, stopt niemand ze in een tas zoals een gewone pocket. Velen kopen deze collectie om hun boekenkast te versieren.

Sterke punten

Gelukkig kopen velen ze echt om te lezen. Sinds ik geïnteresseerd ben geraakt in oude boeken en boekbinden, heb ik alle voordelen opgemerkt die een Pléiade biedt.

Tegenwoordig gebruiken moderne boeken enorm veel lijm om de bladen te binden en is er geen naad meer. Dus om een boek te openen en te lezen, moeten we veel kracht uitoefenen om het boek open te houden en dat vermoeit enorm, vooral bij dikke boeken.

Bij de Pléiade-collectie, aangezien de binding een cassettebinding is (met behulp van machines) met kleine genaaide katernen, kan het boek wijd opengaan en open blijven, zonder dat we kracht hoeven uit te oefenen. Dat is een ongeëvenaard comfort.

Het mist weliswaar de perfectie van een handgenaaid kapitaalbandje en de vergulding op het omslag, maar dat is wat we moeten accepteren als boeken niet meer met de hand worden gebonden. De mijne is bovendien beschadigd, ik moet er lijm bij doen. (Update: ik heb het zonder problemen kunnen lijmen).

Ik hou erg van het gebruikte lettertype en de gebruikte ligaturen.

Het boek is erg dik, dus heb je recht op 2 boekenleggers 😀 in dezelfde kleur als het omslag.

Wat ik enorm waardeer, zijn de vele annotaties en commentaren. Bij het lezen van Voltaire’s verhalen had ik nogal wat vragen en de antwoorden stonden al in het boek, zowel in annotaties als in het gedeelte ‘noot’, dat een soort commentaar op het werk is. Er is veel informatie over de ontstaansgeschiedenis van de verhalen, het verschil tussen de verschillende edities, die zowel onderzoekers als nieuwsgierigen zal bevredigen. Met de Pléiade-collectie hoef je niet meer links en rechts op zoek te gaan, alle belangrijke informatie is binnen handbereik. Zo kun je je smartphone en computer ver van het boek leggen en je echt in het lezen verdiepen.

Esthetisch is het mooi, het is licht, het is goed gemaakt, het maakt dat je wilt lezen.

Zwakke punten

Drukkwaliteit: Ik weet niet of mijn boek te oud is of dat de kwaliteit niet zo onberispelijk is: sommige letters zijn meer vervaagd dan andere. De inkt wordt niet gelijkmatig aangebracht, vind ik.

Leesbaarheid: Het bijbelpapier voelt zeer aangenaam aan, maar het is een beetje doorzichtig en je kunt er doorheen kijken. (Update: mijn Proust-versie in 2 delen is veel minder doorzichtig, zie mijn artikel). Sommigen vinden de letters te klein. Persoonlijk heb ik daar geen problemen mee omdat ik goede ogen heb, maar ik kan dit argument begrijpen. De cursieve letters hebben de vervelende neiging om niet op dezelfde manier te hellen, bijvoorbeeld de hoofdletters en cursieve medeklinkers staan rechter dan de kleine letters, wat het lezen onaangenaam maakt.

De prijs: als je maar één werk van een auteur wilt lezen, dan wordt het boek al snel te duur.

Het boek wordt te heilig met dit zeer dunne papier: je kunt geen hoekje omvouwen, annoteren of markeren. Dat is onmogelijk. Maar ik markeer en annoteer graag mijn boeken.

Bibliofielen die gewend zijn aan oude boeken met handgemaakte banden zullen deze cassettebinding te goedkoop.

De band wordt beschermd door een plastic dat na verloop van tijd vergeelt. Als je leest terwijl je dit plastic beschermt, is dat zeer onaangenaam. Echter, het plastic verwijderen kan op den duur de leren band (die vrij soepel is) makkelijker beschadigen. Bovendien is het gebruikte leer chemisch gelooid, d.w.z. het zal niet patineren met de tijd => er is dus geen goede reden om het plastic te verwijderen als je het niet gebruikt.

Conclusie

Ondanks al deze zwakke punten, het leescomfort is ongeëvenaard voor een moderne boek. Het redactiewerk is zorgvuldig en er worden elk jaar nieuwe auteurs aan de collectie toegevoegd. Tegenwoordig kun je moderne boeken van dergelijke kwaliteit niet meer kopen, tenzij je betaalt voor beperkte edities of zelf boekbindwerk doet. Bovendien maken de websites voor tweedehands boeken deze boeken veel toegankelijker.

Sinds de aankoop van dit eerste boek heb ik me laten verleiden door andere, tot ik op zoek ging naar boeken gedrukt op bijbelpapier bij andere uitgevers, waaronder deze prachtige The Lord of the Rings door George Allen & Unwin.