Bezoek aan Medina en de Profeetmoskee als niet-moslims (Saoedi-Arabië): Reisverslag

Deel 1: Reisverslag
Deel 2: Praktische tips

Deel 1: Reisverslag

Dag 8 (vervolg van de roadtrip)

We rijden iets meer dan 3 uur vanAl Ula naar Medina. We besluiten ons in traditionele kleding te kleden in Medina.

Voor we kwamen, hebben we ons verdiept in de dresscode en alle YouTubers zeggen dat je met loszittende, bedekkende kleding kunt komen. Je hoeft je niet te sluieren. Echter, bij het lezen van de reacties ontdekte ik dat sommige mensen erg terughoudend zijn over de aanwezigheid van toeristen in Medina (wat overigens de tweede heilige plaats van de islam is, na Mekka). Sommigen zeggen ironisch: “ahhh we moeten onze prins bedanken dat hij deze toeristen heeft uitgenodigd”, en anderen zeggen: “alsjeblieft, wij zijn pelgrims uit Indonesië. Sommigen van ons hebben ons huis, onze bezittingen verkocht om de bedevaart naar Saoedi-Arabië te maken. Dit is geen plek om te toeristen” enz. De nieuwsgierige blikken die ik op de luchthaven kreeg, toen ik niet gesluierd was (alleen bedekt en met een hoed), kwamen vooral van deze pelgrims. Daarom willen we ons, uit respect voor hen en om geen aandacht op ons te vestigen, in traditionele kleding kleden, en in mijn geval, me te sluieren (alleen hijab).

We willen stoppen bij een winkelcentrum om een abaya voor me te kopen, maar vreemd genoeg zijn alle winkels met traditionele kleding gesloten. Ik weet niet of we tijdens het gebed aankomen, maar ik had net genoeg tijd om naar de prijs te kijken (100 euro voor deze mooie stukken). Het is heel mooi en gemaakt van mooie materialen, ik denk dat ik het zelfs in Frankrijk als jas kan dragen. Er zijn alle kleuren, maar zwart blijft de voorkeur van Saoedische vrouwen. En ze dragen bijna allemaal een niqab (alleen de ogen zijn zichtbaar).

JB daarentegen vindt zonder problemen een traditioneel gewaad (thobe) in de hypermarkt voor slechts 55 SAR. Het ziet er erg comfortabel uit. We kiezen voor beige omdat we ons ook niet willen “verkleden” als Saoediër en wit lijkt een religieuze connotatie van zuiverheid te hebben. We willen zo veel mogelijk opgaan in de menigte, maar ons toch een beetje onderscheiden om duidelijk te maken dat we geen moslims zijn, maar de traditie respecteren. Omdat ik geen abaya vind, volsta ik met het bedekken van mijn hoofd met twee sjaals, uiteraard zonder spelden, het zit niet goed, maar ik doe tenminste mijn best.

Ons hotel

We arriveren dan bij ons hotel Pullmann Zamzam (Booking-link), dat we met onze miles hebben betaald American Express KLM. We worden vanwege onze Accor Gold-statusupgrade naar een enorme suite gekregen!!! Hierdoor kan JB goed werken aan een geschikt bureau.

(zoals je kunt zien, is JB niet aan het werk op deze foto)

We rennen naar het restaurant op het dakterras om iets te eten te vinden, maar de service is net afgelopen. We hebben het geluk dat we toch vanuit de ramen de Profeetmoskee van bovenaf kunnen bekijken (ons hotel ligt bijna tegenover de moskee). Het is ongelooflijk groot!!! De groene koepel is de heilige kamer. En helemaal rechts, niet ver van de kranen, is de eerste islamitische begraafplaats.

Je ziet veel enorme parasols, ze zijn automatisch, uitschuifbaar en beschermen de pelgrims tegen de zon (en regen), omdat velen direct op het plein wachten of bidden.

Geen restaurant open, maar roomservice is beschikbaar. We trakteren onszelf op twee absoluut heerlijke tajines!!

De roomservice geeft ons ook nog fruit en wat zoetigheid voor de middag. Wat een luxe!!

Al Masjid an Nabawi

Na een goede maaltijd bezoeken we de Profeetmoskee Al Masjid an Nabawi. Je kunt hier het traditionele gewaad bewonderen dat JB draagt. Op het plein kleedt iedereen zich bescheiden. De zeldzame blanke toeristen kleden zich in Saoedische kleding zoals JB. Ik heb geen blanke of niet-moslimvrouwen gezien die gemakkelijk herkenbaar waren, in ieder geval zijn alle vrouwen gesluierd. Ik ben gesluierd, maar slecht, maar het trekt geen aandacht en niemand jaagt ons weg of maakt een opmerking. Er zijn mensen uit alle moslimlanden ter wereld, ze dragen de traditionele kleding van hun land. Het is een echte smeltkroes en je kunt raden waar mensen vandaan komen. De kleding of hoofddeksels geven aanwijzingen: die moeten uit Irak komen, die uit Oezbekistan, die uit de Maghreb, …

Vanaf hier kun je de beroemde automatische parasols van de moskee bewonderen. Deze is enorm en kan een miljoen mensen herbergen. Ik realiseerde me niet hoe belangrijk deze moskee was totdat ik het aantal pelgrims zag.

Ze sluiten automatisch zodra er geen zon meer is.

Hier is de groene koepel. Daaronder bevindt zich de heilige kamer met het graf van de profeet en de eerste twee kaliefen. Je kunt er niet in, want de kamer is volledig afgesloten, er is geen deur, geen raam. Er is een ingang aan de rechterkant, je hebt een badge nodig om toegang te krijgen, dat geeft toegang tot de Edele Rawdah, het gebied tussen het graf van de profeet en zijn preekstoel in de Masjid Nabawi. Dit gebied is na de video’s heel klein en er zijn zuilen met namen, waaronder de zuil van Aisha. Deze zuil staat op de plek die volgens Aisha zo bijzonder is dat als mensen het wisten, ze zouden moeten loten om er te kunnen bidden.

We checken de gebedstijd op Google en wachten geduldig buiten de moskee op de oproep tot gebed en dan het gebed. Ook al is er binnen veel plaats, er zijn zoveel mensen bij zonsondergang dat velen liever op het plein blijven en bidden in de daarvoor bestemde zones. Mannen en vrouwen zijn uiteraard gescheiden. De laatkomers haasten zich maar lijken niet zo bezorgd dat ze het gebed half missen.

Er wordt gezegd dateen gebed in deze moskee net zoveel waard is als 1000 gebeden elders. Stel je dus Mekka voor!!! Het doet me denken aan een berg in Tibet waar een soortgelijke belofte geldt: de berg rondgaan = één reïncarnatie minder. Maar die ligt op meer dan 5000m hoogte, dus sommigen hebben het gevoel dat ze doodgaan tijdens het lopen. Dat is een zeer goed marketingargument om pelgrims van over de hele wereld te motiveren. Sommigen gaan zelfs 3 keer rond de berg (het heilige doel van boeddhisten is uit de reïncarnatiecyclus te stappen, dus als ze hun pad naar verlichting met een leven of twee kunnen verkorten, is dat het absoluut waard).

Het is een zeer ontroerend moment want je ziet een grote menigte zich neerwerpen, opstaan, bidden… met een melodieus gebedsgezang dat via de luidsprekers klinkt. Het is zo ontroerend dat ik tranen in mijn ogen krijg. Religieuze rituelen en religieuze plaatsen hebben me altijd geraakt overal ter wereld, want het belangrijkste is niet de plaats zelf, het zijn de mensen die er hun energie, hun geloof, hun hoop concentreren. Zij maken van deze plaatsen magische en spirituele plekken. En er heerst altijd een zeer welwillende en verbonden sfeer, dat is wat mooi is: vreemden die verbonden zijn door iets gemeenschappelijks, dat grenzen overstijgt.

Mekka moet nog wonderbaarlijker zijn, want het is de enige plek ter wereld waar mensen in een cirkel kunnen bidden!!! Trouwens, in Mekka is er een Sofitel met een dakterras met direct uitzicht op de Kaäba. Ik wilde er ook naartoe, maar de hele stad is voor ons verboden, dus of we nu dicht bij de Kaäba komen of niet, die vraag speelt gewoon niet.

Daarnaast staat nog een andere, zeer mooie moskee in steen.

Rondom het hotel vind je eindelijk abaya’s voor mij, een beetje duur (160 SAR toch, abaya en sluier inbegrepen, we durfden niet te onderhandelen). Er is meer zwart dan kleur in de winkels, maar ik kies ook voor een beige abaya. Ik merk echter, bij het dragen ervan, dat elke andere kleur dan zwart de lichaamsvormen toch laat doorschemeren. Daarom wordt zwart dus verkozen en verbergt het het lichaam het best.

Om eerlijk te zijn, begrijp ik de noodzaak om zich te bedekken in dit deel van de wereld heel goed. Zelfs mannen doen het, want we zijn in de woestijn en je wilt maar één ding: je beschermen tegen de zon en je zoveel mogelijk bedekken. Na twee dagen achter elkaar gesluierd te zijn geweest met ook nog zijden sjaals, merk ik echter dat ik nekpijn heb omdat ik mijn nek niet voldoende naar achteren kan bewegen (de dikte van de sluier verhindert dat), mijn gezichtsveld beperkt is en mijn haar enorm lijdt ondanks het gebruik van zijde. Mijn gezicht wordt echter mooi benadrukt en elk gelaatstrek lijkt versterkt. Bij zeer mooie vrouwen zijn ze nog mooier omdat hun trekken niet verborgen worden door het haar.

De abaya bevalt me enorm. Het toevoegen van een abaya is als een laag anti-UV-kleding eroverheen, zoals Vietnamese vrouwen gewoonlijk dragen. Bovendien geeft het een heel mooie silhouette, alsof je zweeft.

Sinds 2016 ondergaat Saoedi-Arabië grote transformaties onder impuls van prins Mohammed Ben Salman via zijn plan “Vision 2030”. Deze veranderingen zijn bedoeld om de afhankelijkheid van het land van koolwaterstoffen te verminderen en de samenleving te moderniseren, vooral wat betreft de rechten van vrouwen. De belangrijkste vooruitgang omvat:

• De invoering van gemengdheid in de openbare ruimte
• Het toekennen aan vrouwen van het recht om te studeren, reizen en werken zonder mannelijke voogd
• De benoeming van vrouwen op hoge verantwoordelijkheidsposten (vice-ministers, ambassadeurs)
• Billijkere wetten met betrekking tot persoonlijke status en werkgelegenheid

Deze hervormingen beantwoorden aan de verwachtingen van een overwegend jonge bevolking (twee derde is jonger dan 35) en hebben economische motieven. De doelstelling van 30% vrouwen op de arbeidsmarkt voor 2030 is al overtroffen, met 37% in 2022 tegenover 17,7% in 2016. Deze evolutie wordt ook aangemoedigd door de hoge levenskosten in de grote steden, die koppels ertoe aanzetten op zoek te gaan naar een dubbel inkomen. Het gemiddelde inkomen van Saoediërs is bijvoorbeeld twee keer lager dan dat van de Emiraten.

Voor vrouwen is het sinds 2019 wettelijk niet meer verplicht om de abaya te dragen. De verplichting is nu een “fatsoenlijke en respectvolle kleding” die het lichaam bedekt (wet aangenomen in 2019). De integrale sluier (nikab) is niet meer verplicht. De hijab (hoofddoek die het haar bedekt) wordt niet meer opgelegd aan buitenlandse vrouwen, maar de sociale druk is zodanig dat ik me op plaatsen zoals Medina comfortabeler voel met een. Voor mannen is de traditionele kleding (witte thobe en keffieh) niet verplicht. Kleding moet bescheiden zijn en de knieën en schouders bedekken. Korte broeken en topjes zonder mouwen worden niet geaccepteerd op openbare plaatsen.

Deze regels blijven strenger in bepaalde conservatieve regio’s van het land en soepeler in stedelijke gebieden zoals Riyad of speciale economische zones zoals NEOM. Op te merken is dat ondanks de versoepeling van de regels, veel Saoedische vrouwen de abaya en hijab blijven dragen uit persoonlijke keuze of sociale druk.

Dag 9

De volgende dag gaan we weer naar de moskee. En tussen 8u en 12u is er meestal geen gebed, dus vanaf de esplanade kunnen we de binnenkant van de moskee zien zonder binnen te gaan. Er is enorm veel volk, sommigen zijn op hun telefoon bezig, anderen slapen. De binnenkant lijkt minder luxueus dan de moskee in Casablanca, en de zuilen lijken een beetje op wat we gezien hebben in Granada in Spanje. Maar deze moskee heeft de bijzonderheid dat hij 10 minaretten heeft, niet erg hoog, maar 10!!! Het maximum dat we tot nu toe gezien hebben, is 6 in Istanbul. We proberen een kijkje te nemen op de begraafplaats, maar die is gesloten en zelfs als hij open was, was de toegang alleen voor mannen.

We zijn erg moe na zoveel verplaatsingen de afgelopen dagen, dus laten we genieten van onze mooie suite om uit te rusten, in plaats van andere plaatsen in Medina te bezoeken, maar ik ben er zeker van dat er nog veel andere plekken te ontdekken zijn, we hebben alleen niet de energie om te gaan.

Dar Al Madinah Museum

Dit museum (25 SAR/persoon) niet ver van de luchthaven vertelt de evolutie van Medina en Mekka aan de hand van miniatuurhuizen. De uitleg in het Engels is helaas te kort en aangezien ik zeer weinig algemene kennis heb over de islam, begrijp ik de zinnen wel, maar ik snap niet waar ze naar verwijzen.

In ieder geval heb ik begrepen dat de heilige kamer vijf muren had omdat men niet wilde dat ze rechthoekig of vierkant zou zijn en verward zou worden met de Kaaba. En de groene koepel is opgelegd door een kalief rond 12xx.

Daarna leveren we onze auto in op de luchthaven van Medina (na 978 kilometer in vier dagen) om het vliegtuig te nemen en naar Amman in Jordaniëte gaan. We proberen onze laatste SAR om te wisselen naar JOD, maar het wisselkantoor op de luchthaven van Medina heeft geen JOD. We wisselen ze later in Jordanië. Een poster op de luchthaven verbiedt het meenemen van Zamzam-water in de handbagage. Een paar meter verder zien we een bureau dat Zamzam-water verstrekt.

We hebben onze reis naar Saoedi-Arabië erg leuk gevonden. Ik begrijp de aantrekkingskracht van expats voor deze regio: absolute veiligheid, 5-sterrendiensten, veel en goedkope arbeidskrachten, heerlijk eten…

Wat me enorm stoort, is de woestijn. Er is constant stof, mijn kleren lijken altijd vies, de lucht is droog, ik moet de hele dag hydratatiecrème en zonnecrème smeren, en de zon vermoeit me. De droge gebieden bevallen me niet 🙁

Deel 2: Praktische tips

• Hotel Pullmann Zamzam (vanaf 150 euro, Booking-link) heeft een restaurant op het dak, met een prachtig uitzicht op de Profeetmoskee. Er zijn goed gelegen kamers met hetzelfde uitzicht. Het hotel heeft een eigen privéparkeergelegenheid.
• De winkels rond de moskee staan vol met souvenirs en kleding. Denk eraan om af te dingen (niet zoals wij!)