[Reflectie] #40: Waarom je risicodrempel verhogen de sleutel is tot vrijheid?

Ik las onlangs een artikel van Noah Hawley in The Atlantic, waarin hij vertelde over zijn bezoek aan een privébijeenkomst georganiseerd door Jeff Bezos in 2018. De gasten kwamen per privéjet (betaald door Jeff Bezos), elk van hun kinderen werd opgevangen door een nanny (betaald door Jeff Bezos) en in hun kamers lagen luxe tassen vol luxeproducten die waren geschonken. Hij schrijft:

Hoe dichter ik bij de wereld van rijkdom kom, hoe meer ik begrijp dat werkelijk rijk zijn niet betekent genoeg geld vergaren voor superjachten, privéjets of een miljoen hectare land. Het betekent dat alles effectief gratis wordt. Elk goed kan worden verworven, maar niets kan ooit verloren gaan, want voor toekomstige trillionairs kan geen enkel verlies hun wereldwijde positie of persoonlijke macht significant veranderen. Voor hen heeft het woord falen opgehouden betekenis te hebben.

Een miljardair die investeert in een startup met een kans van één op duizend, die een raket financiert die explodeert, die gokt op een totaal willekeurige technologie, riskeert niets vitaals. Een mislukking amputaert een fractie van zijn fortuin, nooit de fundamenten. Hij kan tien keer falen om één keer te slagen, en toch als winnaar eindigen. Risico is voor hem bijna een spel.

De gemiddelde man die zijn vaste baan verlaat om een bedrijf te starten, of die op zijn 35e een carrièreswitch maakt, met een kind ten laste en leningen die elke maand terugbetaald moeten worden, hij heeft maar één kans, of bijna. Elke mislukking tast middelen aan die niet opnieuw kunnen worden ingezet: spaargeld, huisvesting, gezinsstabiliteit, soms mentale gezondheid, en tijd, die nooit terug te kopen is. Hij spreidt zijn weddenschappen niet. Hij zet alles op één paard.

Hetzelfde woord. Niet hetzelfde spel. Voor de een een weddenschap. Voor de ander een kwestie van overleven.

Dus wat doen we, op onze schaal?

Naar mijn mening is het nemen van risico’s evenredig aan vrijheid. We moeten dus ons risicodrempel kunnen verhogen.

We worden niet van de ene op de andere dag miljonair, maar we kunnen stap voor stap ons eigen vangnet bouwen, niet alleen in geld, maar in alles:

→ Spaargeld en passief inkomen, vóór de sprong, niet achteraf
→ Vaardigheden in zeer uiteenlopende domeinen, om niet nutteloos te zijn, noch in een wereld gedomineerd door AI, noch in een wereld van apocalyps
→ Een netwerk dat ons zelfs antwoordt zonder onze titel of huidige status
→ Een vaardigheid die ‘snel verkoopbaar’ is als back-up, om nooit op nul te staan
→ Een verlaagde levensstandaard VOORDAT je aan een risicovol project begint, niet wanneer je niet rondkomt
→ Een goede fysieke en mentale gezondheid
→ Niet alleen je job zijn, anders wordt falen een complete identiteitscrisis
→ Eerst parallel testen voordat je alles loslaat (side project, deeltijds, sabbatical)
→ Organiseren om ’tijd te kopen’, de urgentie kunstmatig op te schuiven: bijvoorbeeld een jaar spaargeld, of gewoon vrije tijd om beter na te denken/te plannen. Vrije tijd die je kunt betalen dankzij bijvoorbeeld automatisering via AI

De rijke heeft financieel kapitaal als vangnet. Wij kunnen het onze bouwen met van financiële middelen, van sociale contacten, van vaardigheden, van tijd, van gezondheid. Het bouwt langzamer op. Maar het werkt ook.

Overvloed verandert wat je durft te creëren

En er is nog een laatste punt, heel simpel, dat ik op mijn eigen kleine schaal heb waargenomen. Wanneer ik in een omgeving van overvloed ben: een heel simpel voorbeeld: ik had bijna onbeperkte Codex-tokens gedurende 2 weken, ik ben plotseling niet meer beperkt tot “prioritaire” projecten of essentiële functies. Ik heb veel interessantere, zorgvuldigere, ambitieuzere dingen gecreëerd. Dingen waar ik in “prioriteit”- of “pure efficiëntie”-modus nooit de tijd voor zou hebben genomen.

Overvloed vergroot niet alleen de bereidheid om risico’s te nemen. Het bevrijdt de verbeelding.

Dat is precies waarom we moeten vechten tegen de poverty mindset (overlevingsmentaliteit), niet om de realiteit van onze beperkingen te ontkennen, die zijn heel reëel, maar om “eilanden van overvloed” te creëren waarin we durven te creëren en waarin we ons elke keer een beetje meer durven te overtreffen.

Een beetje meer spaargeld.
Een beetje meer vaardigheden.
Een beetje meer risicotolerantie.

Het is niet alleen rijkdom die je vrij maakt. Het is het vermogen om een mislukking op te vangen zonder dat alles instort. En dat kan opgebouwd worden.