Istanbul (Turkije) in 2024: een verloren paradijs
Onze terugkeer naar Istanbul in 2024 bevestigt slechts één ding: het Istanbul dat we leuk vonden, bestaat niet meer…
Deel 1: Reisverslag
Deel 2: Praktische tips
Deel 1: Reisverslag
We hebben een Frans-Turkse vriend die een appartement in Istanbul heeft en er vaak naartoe gaat. Via hem krijgen we nieuws over Istanbul, een van onze favoriete steden. Tijdens ons verblijf in 2023 voelden we al een zekere onrust bij de bewoners, maar K. zegt dat het nog erger is geworden. Hij deelt wat prijzen op het Aziatische continent: meer dan 20 euro voor een ontbijt dat we 5 jaar geleden nog maar 7 euro betaalden.
JB heeft al een paar maanden last van zijn tanden, dus besluiten we toch om onze favoriete polyglotte tandarts in Istanbul te bezoeken (Asli die we je met gesloten ogen aanraden), net voor haar reis naar Vietnam!!
We komen uit Sofia en met de trein, dus de reis is lang (met een wekker om 1 uur ’s nachts om je paspoort te laten stempelen en je bagage te laten scannen), maar we hebben geen stress over aankomst op de enorme internationale luchthaven van Istanbul. We bestellen een gele taxi via Uber. De chauffeur arriveert met een sigaret in zijn mond. Ik krijg hem door subtiele gebaren duidelijk te maken dat ik dat vervelend vind, en gelukkig heeft hij van twee aangestoken sigaretten er maar één half gerookt en de rest weggegooid… op de weg. 30 minuten in een auto die naar sigaretten ruikt, dat begint slecht. Bulgaren roken veel, maar Turken nog meer!!! Het zal de stress zijn.
Aangekomen bij ons eerste hotel (in 8 dagen verblijven we in 2 hotels), worden we verwelkomd door een uiterst hartelijk en vriendelijk team. Dit hotel ligt vlak naast de Blauwe Moskee. Ik wil in dat gebied zijn, want elke keer zitten we aan de kant van Karakoy (de andere kant van de Bosporus, nog steeds in Europa) en ik ken de buurt van de Blauwe Moskee niet goed.
Ik kleed me meteen om om van de kleren af te komen die nu naar rook stinken, en na een lange douche ga ik naar beneden om te eten in het restaurant van het hotel. We ontdekken dat we -10% op de rekening krijgen als hotelgasten + kleine cadeautjes, wat de rekening wat verzacht, want de prijzen zijn nu afgestemd op de Franse prijzen: 16 euro per gerecht!!! Au! Ver weg is het tijdperk dat 7 lira = 1 euro. Nu is 37 lira = 1 euro. Het is moeilijk voor ons om hier te overleven met zo’n koers, dus stel je de Turken voor! In 5 jaar is hun vermogen gedeeld door 5. Zo staan mensen in de rij voor de wisselkantoren, het zou gek zijn om je geld in lira te houden. Je moet het omwisselen naar euro’s of dollars.
Gezien de crisis en de radicalisering lijken de Turken me wanhopig, ontevreden… Ze haten Arabieren (in tegenstelling tot wat sommigen denken, zijn Turken geen Arabieren), en de toestroom van Syriërs, Afghanen en zelfs Arabische toeristen uit het Midden-Oosten lijkt hen enorm te storen. We merken, net als zij, dat er steeds meer gesluierde vrouwen zijn, en steeds meer vrouwen die van top tot teen bedekt zijn. We vragen of het gewoon Syrische zijn, maar nee, zelfs Turkse raken steeds meer geradicaliseerd. Nu, met mijn haar in de wind, word ik veel meer aangekeken door mannen dan vroeger. Ik weet niet goed hoe ik die blikken moet interpreteren, maar het is niet erg prettig en het is me nog nooit eerder overkomen in Istanbul. Ik voel me niet erg veilig en klamp me veel meer aan JB vast voor de veiligheid.
Nog iets: om naar de tandarts te gaan, zijn we nu ver weg en moeten we ofwel het openbaar vervoer of een taxi nemen. Onmogelijk om een taxi te vinden die ons niet probeert op te lichten. Ze zetten de meter niet aan en vragen een betaling in euro’s die overeenkomt met x4 of x5 het normale bedrag. We zien veel taxi’s met het groene lampje aan maar bezet, een teken dat ze de prijs vragen die ze willen. We hadden zelfs een chauffeur die onze rit via Uber accepteerde en daarna de prijs onderhandelde via de chat van de app, dat hadden we nog nooit gezien! We moeten kiezen voor het openbaar vervoer en doen er in totaal 1u30 over (in plaats van 30 min), door tram, lopen en dan metro te combineren. Op een weekdag, wanneer mensen geacht worden te werken, is het helemaal vol. Er wordt ons verteld dat er 80 miljoen Turken zijn, waarvan er al 20 miljoen in Istanbul zijn hahaha. Vroeger, toen het vol was maar de mensen vriendelijk en vrolijk waren, ging het wel… nu omringd worden door mensen die een chagrijnig gezicht trekken zoals in Parijs, in een sombere en wanhopige sfeer, is het stukken minder cool. Ik moet zeggen dat ik het openbaar vervoer steeds minder aankan, gewend als ik ben om vaak in het stadscentrum te zijn en alles te voet te doen. Ik geef duidelijk de voorkeur aan plaatsen waar ik zelfstandig vervoer kan nemen, bijvoorbeeld een scooter, of een taxi kan nemen als het too much. Maar hier is het stressvoller om een taxi te zoeken.
Kortom, we concluderen dat we voorlopig niet meer naar Istanbul terugkomen. We moeten dus optimaal van dit verblijf genieten en alles bezoeken waar we van hielden of wat we wilden bezoeken.
Aya Sophia ligt op slechts 3 minuten van ons hotel. Het was een moskee, werd een basiliek, werd een museum en nu is het weer een moskee geworden. Als we er tijdens gebeden naar binnen gaan, kunnen we de begane grond betreden en het is gratis. Dat is alleen voor moslims, en we hebben niet helemaal het juiste profiel. Anders moet je een ticket kopen (25 euro) om alleen toegang tot de eerste verdieping te krijgen. We hebben Aya Sophia bezocht toen het nog een museum was, en toen het in een moskee werd omgetoverd. En wij geven de voorkeur aan Aya Sophia omdat die beter bewaard is gebleven. Het feit dat het in een moskee is veranderd, beschadigt het gebouw enorm (omdat het meer bezocht wordt). Het enige voordeel van Aya Sophia als moskee is de oproep tot gebed. Omdat Aya Sophia dicht bij de Blauwe Moskee ligt, wisselen de twee heren die de oproep tot gebed zingen elkaar af. De ene zingt de eerste zin, de andere gaat verder… het is prachtig!!! We horen dit duo zelfs vanuit ons hotel, en het is mooi, het is mooi!!! Er zit magie in die gezangen, het ontroert me elke keer.
Tegenover Aya Sophia ligt de Blauwe Moskee. Alleen de minaret wordt gerestaureerd. We zijn blij want voor de eerste keer kunnen we de moskee volledig bezoeken, zonder gestoord te worden door de werkzaamheden.
De binnenkant stelt me echter erg teleur. Ik dacht dat de Blauwe Moskee veel specialer zou zijn. Uiteindelijk hebben we al grotere, mooiere moskeeën bezocht. Vergeleken met Aya Sophia is de Blauwe Moskee niet zo speciaal. Oké, de enorme zuilen zijn indrukwekkend, maar andere moskeeën, vooral de “Nieuwe Moskee”, zijn bijna net zo mooi. We moeten echter toegeven dat de glas-in-loodramen hier talrijker en mooier zijn.
Het is er druk en het stinkt naar voeten 🙁
We vluchten weg en wandelen door de aangrenzende straten. Vandaag is het de marathon van Istanbul, dus veel straten zijn afgesloten, de tram rijdt niet meer, dus we moeten veel lopen.
Yeni Camii
Eindelijk! De Yeni Camii is ook niet meer in restauratie!!! Het is een van mijn twee favoriete moskeeën, samen met de Suleymaniye-moskee. Dit zijn de twee moskeeën die heel zichtbaar zijn vanaf de brug over de Bosporus (vanaf de brug zie je noch Aya Sophia, noch de Blauwe Moskee). Voor mij zijn deze twee moskeeën een soort Blauwe Moskeeën, maar met minder mensen 😀 en zonder de onaangename geur. Natuurlijk moet je buiten de gebedstijden komen. Een check op internet leert dat je beter ’s ochtends kunt komen, want ’s ochtends zijn er minder gebeden (slechts twee, rond 8 uur en rond 13 uur).
Bij het verlaten van de moskee horen we een bewaker die een melodie neuriet die op de oproep tot gebed lijkt. Het is prachtig! Hij zingt zo goed!
Vanaf de Yeni Camii zie je de Kruidenbazaar (zwart van de mensen) en de Rustem Pasha-moskee in de verte.
De Rustem Pasha-moskee heeft twee ingangen, maar die zijn verborgen, dus je moet de moskee niet uit het oog verliezen, je tussen de banketbakkers door wurmen en zodra je een bord “moskee” of “camii” ziet, de trappen opgaan.
De moskee is erg klein maar heel mooi.
Deze moskee is beroemd om zijn keramiek. Op een gegeven moment zijn we te moe en gaan we op de grond zitten (met de dikke tapijten in de moskeeën is dat heel aangenaam). De mensen geloven, als schapen, dat het uitzicht vanaf die plek beter is en dringen om op dezelfde plek als wij foto’s te nemen – terwijl ze twee meter verderop betere foto’s kunnen nemen. Ik moet er erg om lachen. Ik weet niet of het komt omdat ze als schapen volgen, of dat die specifieke plek in de moskee vol energie zit. Want inderdaad, nadat ik vijf minuten had gezeten, voelde ik me veel, veel beter. En ik verbaas mezelf dat ik zo geïnteresseerd ben in een kleine moskee, en niet per se de mooiste van de buurt.
Vanaf dat moment haat ik Istanbul iets minder… en besluit ik de brug over te steken. Ik heb altijd graag de brug overgestoken en honderd vissers gezien (die het heel goed doen, ook al zijn het er veel). Vanaf de oever zie je de Galata-toren die ik al heb bezocht, en waarvan ik een bezoek aanbeveel.
Zoals ik al zei, vanaf de brug zie je heel goed de Suleymaniye-moskee. Hij heeft maar 4 minaretten (de Blauwe Moskee heeft er 6) maar hij staat voor mij voor Istanbul omdat ik gewoonlijk aan deze kant van de Bosporus verblijf en wanneer ik de brug oversteek naar het centrum, is het altijd de Suleymaniye-moskee die ik als eerste bewonder.
We trotseren de wind om naar de Vismarkt aan de andere kant van de brug te gaan. Er is een klein restaurant Karakoy Balik Evi dat zeevruchten serveert, waaronder de beroemde gegrilde visbroodjes (de vers gevangen vis uit de Bosporus, denk ik??). De inflatie is ook aan deze kant van de Bosporus aangekomen, maar het blijft aanvaardbaar, vooral omdat JB een zeer royale vissoep heeft voor minder dan 4 euro.
Op de Vismarkt zien we enorme oesters, maar we weten niet goed hoe we ze moeten eten, want er lijkt geen tafel te zijn, en de restaurants in de Vismarkt lijken geen kook-/tafelservice aan te bieden.
Op straat vindt JB zijn favoriete gevulde mosselen maar de prijs is weer gestegen ten opzichte van de vorige keer. Nu kost het 10 TRY voor een heel klein mosseltje (in plaats van 2 TRY!), maar hij is toch blij, het is te lekker!
We keren terug naar het centrum. De marathon is nog niet afgelopen en een honderdtal mensen dringen om op een constructie te klimmen om de weg over te steken. Het is chaos. We gaan liever om via de aankomstplaats, wat ons een goede kilometer extra oplevert.
We bezoeken het archeologisch museum want ik hoop er mooie juwelen te vinden, maar uiteindelijk is het gewoon een goedkope kopie van het Topkapi-museum. Als je één museum kunt bezoeken, is Topkapi genoeg, het is mijn favoriet!!! De tarieven zijn in euro, maar je moet in lira betalen, tegen de dagkoers.
Wat ik erg leuk vind aan het archeologisch museum is de aanwezigheid van katten in het museum zelf 🙂
Je vindt er de eerste geschreven exemplaren van de Koran…
En een heleboel Korans die steeds mooier zijn, verlucht en geschreven door de beste kalligrafen en verluchters…
Ik hou vooral van hun boekbindtechnieken. Ik ga me erdoor laten inspireren voor mijn volgende boekbindingen.
Deze is gestolen en in 2017 geveild bij Christie’s in Londen. Gelukkig heeft de Londense politie het opgemerkt en aan Turkije teruggegeven.
Ze hebben een mooie collectie tapijten, maar ik heb geen enkele aantrekkingskracht tot tapijten, ze trekken stof aan, het is niet mijn ding.
En bij het verlaten van het museum, verrassing: we hebben een zeer bevredigend uitzicht op de 6 minaretten van de Blauwe Moskee (waarvan er één in restauratie is).
Om te herstellen van verschillende kilometers te voet, gaan we zitten in de bar van het Four Seasons Hotel Istanbul At Sultanahmet. Er is een groep Aziaten. Natuurlijk zijn er luxe hotels, daar zijn mijn Aziatische vrienden ahaha. Ik raad je hun warme chocolademelk van harte aan, het duurt 15 minuten om te bereiden, maar het is echte chocolade! De prijzen van hun restaurant zijn nauwelijks hoger dan die van restaurants in de buurt, dus ga er lunchen, bovendien is de sfeer leuk!
Leesvoer van het moment
Het was wachtend op JB bij onze Turkse tandarts dat ik haar boeken in de wachtkamer zag. Ik kijk naar de titels: veel boeken van Paulo Coelho, waaronder een biografie “Gesprekken met Paulo Coelho” (Amazon-link). Ik heb altijd zijn stijl simplistisch gevonden en voor mij zat hij in dezelfde categorie als Raphaëlle Giodano, die “Je tweede leven begint als je begrijpt dat je er maar één hebt” schreef. Dat zijn auteurs die in staat zijn bestsellers te schrijven over persoonlijke ontwikkeling, met veel zinnen die je kunt recyclen als citaten op Pinterest, maar zonder enig literair talent. Maar door dit boek te lezen, bedenk ik dat deze man toch een interessant en complex verleden heeft, en een meester (Jean) heeft die veel slimmer is dan hij, vandaar de roman De Alchemist die zoveel succes heeft dankzij de leringen van Jean. Maar ik stop daar niet, want dit boek is min of meer gedicteerd door Paulo, hij strooit met complimenten naar zichzelf zoals hij wil, aangezien het boek bijna een transcriptie is van gesprekken met Paulo.
Ik lees vervolgens een complexere en objectievere biografie geschreven door Fernando Morais “De magiër van licht: Het buitengewone verhaal van de schrijver Paulo Coelho” (Amazon-link), de beste biograaf van Brazilië, en de weinige positieve punten die ik bij Paulo Coelho vind, verdwijnen volledig. Hij heeft altijd een fascinerend verhaal maar een klotenpersoonlijkheid. Ik zal er in meer detail over praten in een ander artikel.
Morgen veranderen we van kant, we komen terug naar Karakoy maar deze keer in een hotel.
Deel 2: Praktische tips
- Ons hotel: Blue Zerzevan Konak (44 euro/nacht/dubbele kamer), Booking-link. -10% op het restaurant op de begane grond
- Vlakbij is het restaurant Palatium Cafe and Restaurant met een houtgestookte oven, die ik ook aanbeveel
- Restaurants: ongeveer 600 TRY/gerecht in deze zone, dat is 16 euro. Voor de steaks moet je eerder rekenen op 1200TRY, dat is 32 euro
- Openbaar vervoer: 20 TRY/rit met tram of metro. Koop een kaart die 3 dagen geldig is bij de automaten, of de Istanbulcard, beschikbaar in metrostations of bij de kiosk.
